Ανδρονίκη Νικολάου | Ψυχοθεραπεία
263
page-template-default,page,page-id-263,ajax_fade,page_not_loaded,,qode-title-hidden,qode_grid_1300,qode-child-theme-ver-1.0.0,qode-theme-ver-14.3,qode-theme-bridge,wpb-js-composer js-comp-ver-5.4.7,vc_responsive

Συστημική Ψυχοθεραπεία

Η Ψυχοθεραπεία είναι μια εις βάθος εξερεύνηση και δουλειά του ατόμου με τον εαυτό του σε νοητικό και συναισθηματικό επίπεδο που έχει σαφώς μεγαλύτερη διάρκεια από την Συμβουλευτική. Υπάρχουν πολλές προσεγγίσεις και κάθε επαγγελματίας ψυχοθεραπευτής επιλέγει να ειδικευτεί σε μία ή περισσότερες από αυτές μετά την ολοκλήρωση των βασικών του σπουδών. Εδώ θα μιλήσουμε για την Συστημική Ψυχοθεραπεία στην οποία εγώ έχω ειδικευτεί προσπαθώντας να δώσω ένα πλαίσιο του τρόπου με τον οποίο δουλεύω.

Η Συστημική Ψυχοθεραπεία ξεκίνησε αρχικά ως θεραπεία της οικογένειας αντιμετωπίζοντας το άτομο και τις δυσκολίες του ως μέρος ενός ευρύτερου συστήματος (οικογένεια) μετατοπίζοντας το βάρος στις σχέσεις μεταξύ των μελών της οικογένειας και στον τρόπο με τον οποίο αυτή λειτουργεί. Στις ημέρες μας η συστημική θεραπεία έχει εξελιχθεί σε μια ολοκληρωμένη προσέγγιση διαχείρισης κάθε είδους ψυχολογικών προβλημάτων και δυσκολιών ανάλογα με το αίτημα που φέρνει κάθε φορά το άτομο, η οικογένεια ή το ζεύγος στην θεραπεία.

Η σύγχρονη συστημική θεωρία δίνει έμφαση στην θεραπευτική σχέση που είναι ένας από τους πιο σημαντικούς παράγοντες για την θεραπευτική αλλαγή καθώς επίσης και στον σεβασμό των θεραπευόμενων διευκολύνοντας την προσωπική τους ανάπτυξη εστιάζοντας όχι μόνο στις δυσκολίες αλλά και στις δυνατότητές τους. Επιπλέον, πέρα από το τι συμβαίνει στην οικογένεια διερευνώνται οι ατομικές και πρώιμες εμπειρίες, τα διαγενεαλογικά δυσλειτουργικά μοτίβα αλλά και οι κοινωνικές και πολιτισμικές επιρροές του ατόμου που συνέβαλαν στην δημιουργία της προσωπικότητάς και των εμπειριών του.

Συγκεκριμένα η προσέγγιση στην οποία έχω εκπαιδευτεί συνθέτει την θεωρία της συστημικής θεραπείας με την θεωρία του συναισθηματικού δεσμού, την αφηγηματική ψυχολογία και τις σύγχρονες εξελίξεις των νευροεπιστημών.

  • Θεωρία Συναισθηματικού δεσμού

Η θεωρία του συναισθηματικού δεσμού (attachment theory) του John Bowlby εστιάζει στη σχέση που αναπτύσσει ο βασικός φροντιστής με το παιδί και στο δεσμό μεταξύ τους. Ένα βρέφος όταν έρχεται στον κόσμο είναι βιολογικά προγραμματισμένο να συνδεθεί με έναν τουλάχιστον ενήλικα ώστε να μπορέσει να επιβιώσει, να εξελιχθεί συναισθηματικά και κοινωνικά και κυρίως να μάθει να ρυθμίζει τα συναισθήματά του. Ο βασικός φροντιστής από τη φύση τείνει να είναι η μητέρα αλλά σε περιπτώσεις που εκείνη δεν είναι σωματικά ή συναισθηματικά διαθέσιμη την φροντίδα θα πρέπει να αναλάβει κάποιο άλλο πρόσωπο

Ουσιαστικά ο τρόπος με τον οποίο ο βασικός φροντιστής ανταποκρίνεται στις ανάγκες του παιδιού επηρεάζει και το είδος του συναισθηματικού δεσμού που αναπτύσσεται. Ο συναισθηματικός δεσμός παρουσιάζει διαβαθμίσεις και σε περιπτώσεις έλλειψης πραγματικής ασφάλειας εσωτερικεύεται από το παιδί ως βασική ανασφάλεια που το  οδηγεί σε δυσκολίες οι οποίες διέπουν και τις ενήλικες σχέσεις του. Ο θεραπευτής λειτουργεί ως επανορθωτική φιγούρα προσφέροντας ένα ασφαλές πλαίσιο εις βάθους εξερεύνησης κομματιών του εαυτού που μοιάζουν ασύνδετα.

  • Αφηγηματική ψυχολογία

Η αφηγηματική ψυχολογία εξετάζει τον ρόλο που έχουν οι αφηγήσεις στην ζωή των ανθρώπων. Η ιστορία της ζωής ενός ανθρώπου είναι αναπόσπαστο μέρος της ταυτότητάς του κι ο τρόπος με τον οποίο το άτομο μιλά για την ιστορία του, αντιλαμβάνεται κι αφηγείται τις εμπειρίες του ουσιαστικά διαμορφώνει και  το ποιος είναι. Εάν ένας γονιός μιλά στο παιδί του με συνοχή ακόμα και για δύσκολα και τραυματικά γεγονότα της ζωής του, το παιδί αισθάνεται ασφάλεια. Επομένως, η οργάνωση της εμπειρίας μέσω της αφήγησης μπορεί να έχει επανορθωτικά αποτελέσματα.

Ο θεραπευτής βοηθά την εξερεύνηση του εαυτού διευκολύνοντας τον θεραπευόμενο να επαν-αφηγηθεί με συνοχή τις εμπειρίες του και να αναγνωρίσει  τις φωνές που έχει εσωτερικεύσει. Οι φωνές αυτές μπορεί να είναι βοηθητικές, ζεστές κι υποστηρικτικές, ή αυστηρές κι επικριτικές και προέρχονται από τα σημαντικά πρόσωπα της ζωής του (γονείς, παππούδες, δάσκαλοι, κλπ.) ή την κοινωνία μέσα στην οποία ζει. Στόχος είναι η εστίαση στις ενθαρρυντικές φωνές ώστε το άτομο να μπορέσει να αναγνωρίσει την δική του φωνή βασισμένο στις δικές του εμπειρίες.

  • Νευροεπιστήμες

Τα σύγχρονα ευρήματα των νευροεπιστημών για τον εγκέφαλο ενισχύουν την σημασία που έχουν οι πρώιμες εμπειρίες, οι πρώιμοι συναισθηματικοί μας δεσμοί κι η αφήγηση για την ανάπτυξη του εγκεφάλου και των νευρωνικών μας δικτύων . Ο εγκέφαλος έχει τη δυνατότητα να αλλάζει συνεχώς στην διάρκεια της ζωής ενός ανθρώπου και οι έρευνες δείχνουν ότι η ψυχοθεραπεία μπορεί να οδηγήσει σε ευεργετικές αλλαγές στον εγκέφαλο λειτουργώντας ως μια επανορθωτική εμπειρία.